نورسنجي

 


هنگامي كه ديافراگم باز است شدت نور افزايش مي يابد پس بايد سرعت شاتر، زياد انتخاب شود موقعي كه ديافراگم بسته مي شود نور كاهش يافته است پس بايد از سرعتهاي كم شاتر استفاده شود. بازتاب نور از سطح اشيا است كه آنها را قابل رؤيت مي سازد و به دليل بازتابشهاي متفاوت و طول موجهاي موجود در طيف نور از سطوح اشيا، آنها را به درجه هاي گوناگون تيره و روشن و همچنين رنگ هاي متفاوت درك مي كنيم. مقدار نور منعكس شده از سطوح مختلف، تابع شدت نوريست كه به آنها مي تابد. تعادل ميان شاتر و ديافراگم نوردهي صحيح به فيلم را شكل مي دهد. وسيله اي كه دستورالعمل لازم را براي ايجاد تعادل بين سرعت شاتر و دهانه ديافراگم صادر مي كند «نورسنج» است.

ميزان حساسيت فيلم ها به نور متفاوت است. حساسيت هد فيلم، با اعداد و كدهايي مشخص مي شود مانند IOS 125، IOS 200 و غيره. نور سنج ها و دوربين ها مجهز به نور سنج، جدول حساسيت نيز دارند.

ساختمان نور سنج

نور سنج ها از يك سلول حساس به نور،‌مقاومت متغير، ميلي يا ميكروآمپر مترو باتري تشكيل مي شود در گذشته از سيلينيوم به عنوان سلول حساس به نور استفاده مي شد سلول، نور دريافتي را به جريان الكتريكي تبديل مي كرد و عقربه آمپرمتر حركت كرده در برابر عددي كه بر روي جدولي خاص در مقابل آن قرار داشت متوقف مي شد عدد مذكور، معرف مقدار نوردهي بود. سلول سيلينوم، مستقيماً نور دريافتي را به جريان الكتريكي تبديل مي كرد و نور سنج ها از باتري بي نياز بودند نورسنج هاي جديد به سلول «آرسينوگاليم» مجهزند و با باتري كار مي كنند مقاومت متغير در مدار نور سنج ها همان جدول حساسيت است كه با تنظيم آنها بر روي حساسيت مورد نظر، نور مناسب با فيلم خوانده مي شود.

انواع نور سنج ها

به دو دسته الحاقي به دوربين و مستقل تقسيم مي شوند اصول كار تمامي آنها مشابه است اما با نور سنج هاي ملحقه به دوربين، آنها از نور عكاسي نورسنجي مي شود. نور سنج هاي مستقل يا نورسنج هاي دستي، حرفه اي تر و دقيق ترند با نور سنج هاي دستي از نور انعكاسي يا منبع نور، نور سنجي به عمل مي آيد.

روش هاي نور سنجي

نور سنج دوربين ها مجراي سنجش نور بازتابش يا نور انعكاسي مناسب هستند. سيستم نور سنجي بيشتر دوربين هاي امروزي T.T.L يا از داخل لنز است. هنگام استفاده از نورسنج، ابتدا بايد حساسيت فيلم مصرفي را بر روي جدول مربوطه مشخص كرد. در برخي از نور سنج ها، سه علامت + ، O، - به صورت ثابت و يك عقربه متحرك ديده مي شود كه با تغيير سرعت شاتر يا ديافراگم، عقربه حركت مي كند.
نورسنجي زماني صحيح است كه عقربه دقيقاً بر روي دايره قرار گيرد. در دوربين هاي ديگر ممكن است به جاي عقربه در محل دايره چراغ كوچك قرار داشته باشد. در منظره ياب برخي از دوربين ها، عددهاي ديافراگم و يا عقربه متحرك وجود دارد. با انتخاب يكي از سرعتهاي شاتر، عقربه بر روي يكي از اعداد ديافراگم توقف مي كند.

اغلب نورسنج ها نيازمند باتري است. اگر پس از نورسنجي، موقعيتي پيش آيد كه تغيير ديافراگم يا سرعت شاتر را ايجاد كند، با تغييرهر پله، ديافراگم يا يك پله سرعت شاتر نور نصف يا دو برابر مي شود به عنوان مثال، اگر نورسنج سرعت 125/1 و ديافراگم 11 را معرفي كرد و شما به هر دليلي قصد استفاده از ديافراگم 8 را داريد چون ديافراگم يك پله بازتر شده ، پس از نور به مقدار دو برابر بيشتر از لنز عبور مي كند لازم است براي كاهش نور، سرعت شاتر را يك پله افزايش داد يعني از سرعت 250/1 استفاده كرد.

اشكالهاي رايج در نور سنجي عمومي

اگر تصويرها تيره شدند ايراد از نوردهي است عواملي كه اين مسأله را به وجود مي آورند عبارتند از :
استفاده از سرعت شاتر زيادتر از مقداري كه نورسنج توصيه كرده است.

استفاده از ديافراگم بسته تر از عددي كه نورسنج معرفي كرده است.

–در صحنه هايي كه سطح غالب تيره است، نور سنجي براساس مناطق روشن صورت گرفته است. اگر تصويرها روشن باشد اين اشكال از نوردهي زياد ناشي مي شود كه عبارتند از :
1 – استفاده از سرعت شاتر كمتر از مقداري كه نور سنج معرفي كرده است
2 –
استفاده از ديافراگم هاي بازتر از دستور نور سنج
3 –
ضعيف شدن باتري نور سنج
4 –
بر روي جدول حساسيت دوربين ، عددي كمتر تنظيم شده است.
5 –
در صحنه هايي كه سطح غالب با روشنايي يا سفيدي بوده ،‌نور سنجي از مناطق تيره صورت گرفته است.

irib.ir